با چند سیستم عامل نصب شده در پارتیشن های گوناگون چگونه می توان انتخاب کرد با کدام سیستم عامل کامپیوتر شما بوت شود؟ معمولا هر توزیع لینوکس یک برنامه مدیریت بوت دارد، دوبرنامه مشهور عبارتند از lilo و grub که مخفف (Grand Unified Boot loader)  میباشد که در این مطلب به برنامه grub خواهیم پرداخت.

ویژگیهای grub:

  • پشتیبانی از فایلهای اجرایی.
  • پشتیبانی از سیستم عامل های چنئ بوتی (اشتباه نکنید ویندوز به طور ذاتی چند بوتی نیست!).
  • پشتیبانی از سیستم عامل های غیر چند بوتی مثل انواع ویندوز و dos (در این موارد grub مدیریت چند بوتی همان سیستم عامل را اجرا میکند مثلا اگر چند ویندوز داشته باشید بعد از انتخاب گزینه ویندوز منوی انتخاب ویندوز می آید).
  • پشتیبانی از انواع فایل سیستم ها.
  • پشتیبانی از image های مخصوص بوت هم به صورت لوکال هم تحت شبکه.
  • برای اطلاعات بیشتر در console از فرمان man grub استفاده کنید ( man مخفف manual است).

بوت کردن با گراب

هنگامی که لینوکس‌تان را نصب می‌کنید، اطلاعات مورد نیاز برای بوت شدن کامپیوتر (با یک یا چند سیستم عامل) بصورت خودکار ذخیره می‌شود. سیستم خود را بوت کنید. هنگامی که صفحه بوت گراب را دیدید، می‌توانید یکی ازکارهای زیر را انجام دهید:

- به هیچ چیز دست نزنید. در اینصورت سیستم شما پس از چند ثانیه با سیستم عامل پیش‌گزیده (که احتمالا لینوکس است) بوت خواهد شد.

- یک سیستم عامل انتخاب کنید. می‌توانید از کلیدهای بالا و پایین جهت انتخاب سیستم عامل مورد نظرتان استفاده کنید. سپس با فشردن کلید Enter کامپیوتر با سیستم عامل انتخاب شده بوت خواهد شد. هنگام نصب لینوكس، سایر سیستم‌عامل‌های نصب شده در کامپیوترتان را بطور خودکار به لیست گراب اضافه می‌شوند.

-ویرایش پروسه بوت. در صورتی که مایلید گزینه‌های مورد استفاده هنگام بوت را تغییر دهید، از کلیدهای مکان نما برای انتخاب سیستم عامل و فشردن یک کلید برای این کار را استفاده کنید.

در صورتی که مایـلیـد گـزینه‌هـای بـوت شــما بـصورت دائـمی تـغـیـیر کـنـند، بـاید ایـن گـزینه ها را در فایل boot/grub/grub.conf ویرایش کنید. البته برای ویرایش این فایل باید بصورت کاربر ریشه وارد سیستم شوید. (بااستفاده از دستور su).

اضافه کردن یک image بوت جدید در گراب

این امکان وجود دارد که شما image های بوت مختلفی برای هسته های مختلف نصب شده در سیستمتان داشته باشید. لینوکس این امکان را داراست که شما در یک زمان بتوانید چند نسخه از هسته سیستم عامل را نصب کنید و در مواقع لازم سیستمتان را با هرکدام که مایلید بوت کنید! این امکان هنگامی مفید است که بخواهید از هسته هایی که دارای قابلیتهای متفاوتی هستند استفاده کنید ویا شما علاقه دارید با تغییر در هسته های موجود هسته ای مطابق با نیازهای خود ایجاد کرده و آنرا آزمایش کنید در حالی که هسته اصلی سیستم سرجای خود باقی است. برای اضافه کردن image های بوت در فایل پیکربندی گراب باید مراحل زیر را انجام دهید:

۱. فایل image جدید را از دایرکتوری که ایجاد شده (مثلا usr/src/linux-2.6/arch/i386/boot) به دایرکتوری boot کپی کنید. نام آنرا طوری تعیین کنید که متوجه محتویات آن بشوید مثلا:

 cp /usr/src/linux-2.6/arch/i386/boot/bzImage /boot/bz-2.6test11
#

۲. خطوطی را که امکان بوت کردن فایل image جدید را فراهم می‌کنند را در فایل پیکربندی گراب یعنی boot/grub/grub.conf اضافه کنید. برای مثال :

title Red Hat Linux 9 (Kernel 2.6test11)

root (hd0,1)

kernel /vmlinuz-2.6test11 ro root=LABEL=/ linux 5

initrd /initrd-2.6test11.img

۳. کامپیوتر خود را بوت کنید.

۴. هنگامی که صفحه آغازین گراب ظاهر شد، می‌توانید گزینه جدید اضافه شده را انتخاب نموده و کلید Enter را فشار دهید.

مزیت اینکه برای هر هسته جدید گراب گزینه جدیدی برای بوت اضافه میکند، این است که اگر در هر صورت هسته جدید هنگام بوت با مشکل مواجه شود، می‌توانید از هسته‌های قدیمی تر که روی سیستم موجود است، برای بوت کردن استفاده کنید. هنگامی که مشخص شد هسته جدید به اندازه کافی پایدار و مناسب است می‌توانید آنرا جایگزین هسته قدیمی کنید و یا فقط در گراب آنرا تبدیل به گزینه پیش‌گزیده نمایید.

 انجام عملیات ترمیم
در بسیاری از توزیع‌ها بدون داشتن دیسک‌های زنده قادر به ترمیم مدیر بوت نخواهید بود و راهی جز نصب مجدد باقی نخواهد ماند. ولی داشتن یکی از این دیسک‌ها به عنوان یک ابزار جانبی کمک بزرگی در چنین مواردی خواهد بود. بنابراین توصیه می‌کنم که حتما یکی از این دیسک‌ها را داشته باشید.
انجام عملیات ترمیم بسیار ساده بوده و در مدت بسیار کمی قابل انجام است. کافی است که دیسک زنده خود را وارد سیستم نموده و بوت نمایید. پس از اتمام بوت، بصورت کاربر ریشه وارد شده و دستور ترمیم مدبر بوت را وارد نمایید. این دستور بسته به مدیر بوت پیش‌گزیده سیستم که ممکن است لیلو یا گراب باشد متفاوت خواهد بود.

مدیر بوت گراب (GRUB)
بسیاری از توزیع‌ها از مدیر بوت گراب برای بوت خود استفاده می‌کنند. از این توزیع‌ها می‌توان به ردهت، لیبرانت، مندریک و اشاره کرد. در این توزیع‌ها کافی است که پس از ورود به سیستم بصورت متنی یا در یک پنجره ترمینال در حالت کاربر ریشه دستور زیر را وارد نمایید:

   grub-install /dev/hda#